معینی زندی، نایب رییس اسبق اتحادیه وارد کنندههای دارو میگوید؛ فشار تحریمها و بلوکهماندن منابع ارزی، روزهای سختی را برای بازار دارو رقم زده است.
به گزارش نبض صنعت، از روز گذشته حذف ارز ترجیحی کلید خورد، اقدامی که قرار است تدریجی و گام به گام دنبال شود. برهمین اساس هم دولت در مرحل اول بر تداوم تخصیص این ارز به دارو و گندم تأکید دارد؛ تصمیمی که با هدف کنترل قیمت دارو و حفظ توان پوشش بیمهها اتخاذ شده است. با این حال، بررسی وضعیت فعلی بازار دارو نشان میدهد حتی در شرایطی که ارز ترجیحی حذف نشده، چالشهایی مانند کاهش قدرت خرید بیماران، تغییر خودخواسته مصرف دارو و فشار مالی بر زنجیره تأمین دارو بهوضوح دیده میشود.
امیرحسین معینی زندی، عضو هیئتمدیره سندیکای مکملهای غذایی و کارشناس حوزه دارو به تشریح وضعیت ارز ترجیحی دارو، پیامدهای احتمالی حذف آن و الزامات عبور کمهزینه از این سیاست میپردازد.
گفتوگو با امیرحسین معینی زندی، عضو هیئتمدیره سندیکای مکملهای غذایی و کارشناس اقتصادی را در ادامه بخوانید.
از روز گذشته حذف ارز ترجیحی کلید خورد اما ارز دارو فعلا مستثنی شده است. ارزیابی شما چیست، آیا ارز ترجیحی در حوزه دارو همچنان امری کلیدی است؟ آیا واقعا بحثی که مربوط به فسادزا بودن این ارز می شود در این بخش هم دیده می شود؟
دغدغه دولت برای نگهداشتن ارز ترجیحی در حوزه دارو این است که قیمت دارو پایین بماند و بیمهها بتوانند آن را پوشش دهند. چون اگر این ارز برداشته شود، قیمت دارو چند برابر خواهد شد و بیمهها اساساً بودجه لازم را برای پوشش این افزایش قیمت ندارند.
علاوه بر این، شرکتهای تولیدکننده و واردکننده دارو با افزایش جدی سرمایه در گردش مواجه میشوند؛ نیازی که سیستم بانکی توان تأمین آن را ندارد. شرکتی که تا امروز مواد اولیهاش را با ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان تأمین میکرده، اگر مجبور شود با نرخهایی مثل ۱۳۰ یا ۱۵۰ هزار تومان وارد کند، طبیعتاً به سرمایه در گردش بسیار بالاتری نیاز دارد و این موضوع فشار سنگینی ایجاد میکند.
در عین حال، وجود ارز ترجیحی میتواند باعث فساد هم باشد؛ میتواند باعث شود تخفیفها اعمال نشود و در نهایت دارو بهدرستی به دست مصرفکننده نرسد. اما مسئلهای که همین حالا هم با آن مواجه هستیم این است که حتی در شرایط فعلی، که ارز ترجیحی هنوز بهطور کامل حذف نشده، به دلیل گرانیها یا کمبودها ــ که بیشتر میتوان گفت گرانیها ــ مردم بهصورت خودخواسته حجم داروی دریافتی از نسخه را کاهش میدهند. همین حالا هم وضعیت مناسبی نداریم؛ حالا تصور کنید اگر در آینده ارز ترجیحی دارو هم برداشته شود، چه اتفاقی خواهد افتاد.
آنطور که گفته میشود همین حالا هم برخی از داروها مشمول دریافت ارز ترجیحی نمی شود، این موضوع صحت دارد؟
بله، همین الان هم بسیاری از داروها ارز ترجیحی ندارند. نزدیک به دو سال است که بخش عمدهای از داروهای وارداتی ارز خود را از تالار یک و بهصورت توافقی دریافت میکنند. این موضوع شامل داروهای رایجی میشود که حتی نمیتوان تقسیمبندی خاصی برایشان قائل شد؛ داروهای حوزه تنفسی، بارداری، بیهوشی و بسیاری از اقلام دیگر.
در واقع، دو سال است که این اتفاق افتاده و همه داروها ارز ترجیحی دریافت نمیکنند. حتی برخی مواد اولیه هم چند سال است که ارز ترجیحیشان حذف شده و بهاصطلاح مبادلاتی شدهاند. تنها بخشی از داروها باقی ماندهاند که هنوز ارز ترجیحی میگیرند و ممکن است در آینده تصمیم گرفته شود یارانه یا سوبسید آنها بهجای ابتدای زنجیره، در انتهای زنجیره و به خود مصرفکننده پرداخت شود تا بتواند هزینه را پوشش دهد.
اگر قرار باشد ارز ترجیحی همین داروهای باقیمانده هم حذف شود، چه پیشنیازهایی باید فراهم شود تا سبد دارویی افراد دچار بحران نشود؟
پیشنیاز اصلی این است که پیشبینی شود پرداخت از جیب بیمار بیشتر از این نشود. یعنی اختلاف قیمت باید بهطور کامل توسط بیمهها پوشش داده شود. اگر قیمت دارویی امروز مثلاً ۵۰۰ تومان است و قرار است افزایش پیدا کند، بودجه آن باید کاملاً از سوی بیمه پرداخت شود.
اگر این پرداختها با تأخیر انجام شود، این سیاست شکست میخورد. ما تجربه ناموفق «دارویار» را داشتیم؛ حمایتی که کافی نبود و پرداختها دیر انجام شد. نتیجهاش را هم دیدیم.
نکته دوم این است که الان شرکتهای توزیع طلبهای زیادی از داروخانهها دارند و داروخانهها هم از بیمهها طلبکارند. اگر قرار است ارز ترجیحی حذف شود، حداقل باید پرداختها بهموقع انجام شود تا پول به صنعت برسد و شرکتها بتوانند افزایش هزینهها را تحمل کنند. در غیر این صورت، با کمبود وحشتناک دارو مواجه خواهیم شد.
با توجه به شرایط اقتصادی و سیاسی، فکر میکنید وضعیت تخصیص ارز برای دارو سختگیرانهتر شود؟
به هر حال فروش نفت ما با مشکل مواجه شده و بعد از مطرح شدن مکانیزم ماشه، قطعاً شرایط سختتر شده است. تحریمها فشار زیادی وارد کردهاند و چند صد میلیون یورو از پول ایران هنوز به فروشندهها نرسیده است. اعتبار شرکتها تمام شده و واقعیت این است که روزهای خوبی پیش رو نداریم.
انتهای پیام
