با وجود نوسانات اقتصادی و سیاسی، طلا همچنان جایگاه خود را بهعنوان مهمترین دارایی امن حفظ کرده و ثبات نسبی قیمتها از تداوم جذابیت این بازار حکایت دارد.
به گزارش نبض صنعت، در شرایطی که بسیاری از بازارهای مالی جهان میان سیگنالهای متناقض تورمی، تنشهای ژئوپلیتیک و نوسانات سیاستهای پولی سرگردان ماندهاند، بازار طلا بار دیگر در مرکز یک نبرد قدیمی اما بازتعریفشده قرار گرفته است؛ نبرد میان داراییهای درآمدزا و پناهگاههای امن سرمایه. اظهارات عضو هیئترئیسه اتحادیه صنف طلا و جواهر برپایه حفظ جایگاه طلا بهعنوان مهمترین دارایی امن، آن هم در شرایطی که حباب بازار کاهش یافته و قیمتها به ثبات نسبی رسیدهاند، تنها یک ارزیابی از وضعیت بازار داخلی نیست، بلکه بازتاب روندی گستردهتر در اقتصاد جهانی است که طی آن سرمایهگذاران در حال بازنگری در مفهوم «امنیت دارایی» هستند. در ماههای اخیر، با وجود افت مقطعی قیمتها تحت تأثیر انتظارات مربوط به سیاستهای انقباضی بانکهای مرکزی، طلا همچنان توانسته موقعیت راهبردی خود را در سبد دارایی سرمایهگذاران حفظ کند.
این پایداری در حالی رخ میدهد که نیروهای متضادی بهطور همزمان بر بازار فشار وارد میکنند. از یک سو، نرخهای بهره بالاتر و تقویت دلار، جذابیت داراییهای بدون بازدهی همچون طلا را به چالش کشیدهاند و حتی در مقاطعی موجب اصلاح قابل توجه قیمتها شدهاند. از سوی دیگر، تداوم نااطمینانیهای ژئوپلیتیک، کسریهای مالی فزاینده دولتها و افزایش خریدهای بانکهای مرکزی، تقاضای ساختاری برای طلا را تقویت کرده است. به نوشته رویترز، هرچند طلا در مقاطعی تحت فشار انتظارات افزایش نرخ بهره قرار گرفته، اما همچنان یکی از نخستین مقاصد سرمایه در دورههای بیثباتی اقتصادی و سیاسی باقی مانده است.
در همین چارچوب، تحلیلگران بینالمللی معتقدند نقش طلا دیگر صرفاً به یک «پناهگاه موقت» در زمان بحران محدود نیست و به یک دارایی راهبردی در جهان چندقطبی تبدیل شده است. در ارزیابی منتشرشده توسط LSEG آمده است که افزایش خرید طلا توسط بانکهای مرکزی، بهویژه در اقتصادهای نوظهور، بخشی از تلاش برای تنوعبخشی به ذخایر ارزی و کاهش وابستگی به دلار محسوب میشود. همین روند موجب شده طلا از یک ابزار سنتی پوشش ریسک به یکی از عناصر اصلی بازآرایی قدرت مالی جهانی تبدیل شود. همزمان مؤسسات سرمایهگذاری بینالمللی از جمله UBS نیز تأکید کردهاند که نگرانیها درباره بدهیهای دولتی، تورم بلندمدت و تنشهای ژئوپلیتیک همچنان از جایگاه طلا حمایت میکند؛ حتی اگر در کوتاهمدت نوسانات قابل توجهی مشاهده شود.
از این منظر، کاهش حباب بازار و ورود قیمتها به محدودهای با ثبات نسبی را میتوان بیش از آنکه نشانه رکود یا ضعف تقاضا دانست، مرحلهای از بازتنظیم بازار پس از دورهای از هیجان قیمتی تلقی کرد. تجربه سالهای اخیر نشان داده هرگاه معادلات اقتصاد جهانی دستخوش تغییر شده، طلا توانسته خود را با شرایط جدید تطبیق دهد و حتی نقش پررنگتری در مدیریت ریسک ایفا کند. اکنون نیز در شرایطی که سرمایهگذاران میان ریسکهای تورمی، تنشهای سیاسی و ابهام در مسیر اقتصاد جهانی گرفتار شدهاند، ثبات نسبی بازار طلا میتواند مقدمه مرحلهای تازه باشد؛ مرحلهای که در آن رقابت میان ارزها، سیاستهای پولی و داراییهای امن وارد فصل جدیدی میشود و طلا بار دیگر در مرکز این بازآرایی بزرگ مالی قرار میگیرد.
ابراهیم حبیبالهی، عضو هیئترئیسه اتحادیه صنف طلا و جواهر با اشاره به تحولات اخیر بازارهای جهانی و داخلی طلا اظهار کرد: طی هفته گذشته همزمان با نوسانات بازارهای جهانی و تحولات ژئوپلیتیکی، بازار طلا روندی نسبتاً اصلاحی را تجربه کرد و در برخی مقاطع کاهش یک تا سه درصدی قیمتها در بازارهای داخلی و خارجی مشاهده شد. در همین بازه زمانی، بازار طلا بخشی از رشدهای قبلی خود را تعدیل کرد و هر گرم طلای ۱۸ عیار در کانال ۱۸ میلیون تومان نوسان داشت.
وی افزود: با وجود پیشبینیهایی که درباره تأثیر افزایش تنشهای منطقهای بر رشد قیمت نفت و طلا مطرح میشد، در حال حاضر نرخ اونس جهانی در محدوده ۴۳۰۰ تا ۴۵۰۰ دلار قرار دارد. همچنین میزان حباب طلای ایران نسبت به هفتههای گذشته کاهش پیدا کرده است و بخش قابل توجهی از فاصله قیمتی میان بازار داخلی و ارزش ذاتی طلا تعدیل شده است. به عبارت دیگر، قیمت طلای داخلی همچنان اندکی بالاتر از ارزش معادل آن در بازارهای جهانی قرار دارد، اما شدت حباب بازار نسبت به گذشته کاهش یافته است.
عضو هیئترئیسه اتحادیه صنف طلا و جواهر ادامه داد: در شرایط فعلی، هر گرم طلای ۱۸ عیار در محدوده ۱۸ میلیون تا ۱۸ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان معامله میشود. همچنین قیمت سکه امامی در محدوده ۱۸۰ تا ۱۸۳ میلیون تومان، سکه طرح قدیم حدود ۱۷۵ تا ۱۷۷ میلیون تومان، نیمسکه، ربعسکه و سکههای خرد نیز متناسب با شرایط عرضه و تقاضا در بازار نوسان دارند.
حبیبالهی با اشاره به وضعیت حباب سکه در بازار تصریح کرد: حباب انواع سکه همچنان وجود دارد و متناسب با تغییرات تقاضا در بازار دچار نوسان میشود، در برخی قطعات سکه طی هفتههای اخیر افزایش حباب مشاهده شده که این موضوع بیشتر ناشی از رفتار سرمایهگذاران خرد و تغییرات انتظارات بازار است.
وی درباره چشمانداز کوتاهمدت بازار طلا گفت: با توجه به شرایط کنونی و تحولات منطقهای، پیشبینی بازار بسیار دشوار است، زیرا اخبار و رخدادها به صورت لحظهای در حال تغییر هستند، با این حال احتمال جهش قابل توجه اونس جهانی در کوتاهمدت چندان بالا به نظر نمیرسد و پایداری قیمتها در محدوده ۱۸ میلیون تومان برای هر گرم طلا قابل انتظار است؛ مگر آنکه متغیرهای سیاسی یا اقتصادی جدیدی وارد بازار شود.
عضو هیئترئیسه اتحادیه صنف طلا و جواهر افزود: در حال حاضر قیمت طلا در یکی از پایینترین سطوح چند ماه اخیر خود قرار گرفته است. اگرچه در مقاطعی کوتاه بازار اصلاح بیشتری را نیز تجربه کرده بود، اما طی هفتههای اخیر قیمتها در محدوده فعلی از ثبات نسبی برخوردار بودهاند.
حبیبالهی در پاسخ به برخی دیدگاهها مبنی بر پایان یافتن جذابیت سرمایهگذاری در بازار طلا اظهار کرد: برخی تحلیلگران پس از افت قیمتها از محدودههای بالاتر، از پایان یافتن روند سرمایهگذاری در طلا سخن گفتند، اما چنین برداشتی با واقعیتهای بازار همخوانی ندارد. طلا همچنان مهمترین، ارزشمندترین و نقدشوندهترین فلز جهان محسوب میشود و بانکهای مرکزی و سرمایهگذاران بزرگ بینالمللی همچنان بخش مهمی از داراییهای خود را به این فلز اختصاص میدهند.
وی ادامه داد: نوسانات قیمت طلا همواره بخشی از ماهیت این بازار بوده و در طول سال بارها تکرار میشود. کاهش مقطعی قیمتها به معنای خروج سرمایه از این بازار نیست و همانطور که افزایش شدید قیمتها نیز لزوماً به معنای زمان مناسب برای خروج از بازار تلقی نمیشود. طلا همواره اصالت، اعتبار و جایگاه خود را به عنوان یک دارایی امن حفظ کرده و خواهد کرد.
عضو هیئترئیسه اتحادیه صنف طلا و جواهر با اشاره به جایگاه ذخایر طلا در اقتصاد جهانی گفت: منابع طلا در جهان محدود است و بخش قابل توجهی از قدرت اقتصادی کشورها بر پایه ذخایر طلای آنها استوار است. حتی کشورهایی که نظام پولی قدرتمندی دارند نیز بخشی از پشتوانه اقتصادی خود را بر ذخایر طلا بنا کردهاند.
وی افزود: ایران نیز از ذخایر قابل توجه طلا برخوردار است و همین ذخایر در دورههای تحریم میتواند به تنظیم بازار ارز و مدیریت مبادلات خارجی کمک کند. در برخی مقاطع دولت از ظرفیت فروش طلا برای تأمین منابع ارزی بهره برده و این موضوع یکی از ابزارهای مدیریت بازار ارز به شمار میرود.
حبیبالهی در تشریح نقش طلا در تجارت بینالملل اظهار کرد: امروزه طلا تنها یک کالای سرمایهای نیست، بلکه به بستری برای انجام مبادلات تجاری نیز تبدیل شده است. بسیاری از کشورها بخشی از مبادلات خود را به صورت تهاتری و با استفاده از طلا انجام میدهند و این ظرفیت در اقتصاد جهانی در حال گسترش است.
وی افزود: در سالهای گذشته نیز صادرکنندگان ایرانی این امکان را داشتند که بخشی از تعهدات ارزی خود را از طریق واردات و عرضه طلا در بازارهای رسمی تسویه کنند. این اقدام را میتوان نخستین گام در استفاده از ظرفیت طلا برای مدیریت تعهدات ارزی دانست.
عضو هیئترئیسه اتحادیه صنف طلا و جواهر با اشاره به استفاده از طلا در مبادلات بینالمللی تصریح کرد: حتی امکان انجام مبادلات بزرگ از طریق تهاتر کالا با طلا وجود دارد و بسیاری از کشورها برای کاهش ریسکهای ناشی از وابستگی به ارزهای بینالمللی، به ویژه دلار، قوانین و زیرساختهای لازم برای این نوع مبادلات را توسعه دادهاند.
وی درباره بحث کاهش وابستگی به دلار نیز گفت: نمیتوان از این روند به عنوان افول دلار یاد کرد، اما بدون تردید گسترش بازارهای مالی جایگزین و استفاده از ابزارهایی نظیر طلا، نشانهای از تنوعبخشی به سازوکارهای مالی جهان است. البته همچنان بخش عمده نظام بانکی و مبادلات جهانی بر پایه دلار و شبکههای مالی وابسته به آن انجام میشود.
حبیبالهی خاطرنشان کرد: استفاده از طلا در برخی بازارها و شرایط خاص، به ویژه در دورههای تحریم، میتواند راهگشا باشد؛ اما موفقیت این رویکرد مستلزم تدوین قوانین شفاف، ایجاد زیرساختهای حقوقی و ساماندهی سازوکارهای اجرایی است.
وی افزود: تاکنون اقدامات محدودی در این زمینه انجام شده و شاید بتوان امکان تسویه بخشی از تعهدات ارزی صادرکنندگان از طریق طلا را نخستین گام عملی در این مسیر دانست، اما هنوز زیرساختهای جامع و نظاممند برای توسعه این سازوکار شکل نگرفته است.
عضو هیئترئیسه اتحادیه صنف طلا و جواهر درباره احتمال ارزشگذاری داراییهایی همچون بیتکوین بر مبنای طلا نیز اظهار کرد: در حال حاضر اطلاعات دقیقی درباره امکانسنجی چنین سازوکاری وجود ندارد و هنوز مشخص نیست که بسترهای اجرایی و حقوقی لازم برای آن چگونه طراحی خواهد شد.
وی در پایان با اشاره به توسعه پلتفرمهای طلای دیجیتال در کشور گفت: یکی از موضوعات مهمی که در آینده باید مورد توجه جدی سیاستگذاران قرار گیرد، ایجاد بانک طلای داخلی و توسعه زیرساختهای مرتبط با خرید و فروش دیجیتال طلا در اپلیکیشنهای ایرانی است. دولت باید برای این حوزه چارچوبهای قانونی، نظارتی و اجرایی قویتری طراحی کند تا ضمن افزایش اعتماد عمومی، زمینه توسعه بازارهای نوین مبتنی بر طلا نیز فراهم شود.
بررسی مجموعه تحولات بازار طلا در سطح داخلی و بینالمللی نشان میدهد که این فلز گرانبها همچنان جایگاه خود را بهعنوان یکی از مهمترین داراییهای امن جهان حفظ کرده است، اگرچه افزایش نرخهای بهره، تقویت دلار و برخی اصلاحات قیمتی در ماههای اخیر فشارهایی بر بازار وارد کردهاند، اما عوامل بنیادینی همچون نااطمینانیهای ژئوپلیتیک، رشد بدهی دولتها، نگرانیهای تورمی و افزایش خرید بانکهای مرکزی، همچنان پشتوانهای قدرتمند برای تقاضای طلا محسوب میشوند.
در بازار ایران نیز کاهش حباب قیمتی و ثبات نسبی نرخها را نمیتوان نشانه ضعف یا کاهش جذابیت سرمایهگذاری در طلا دانست؛ بلکه این وضعیت بیشتر بیانگر ورود بازار به مرحلهای متعادلتر پس از دورهای از هیجانات قیمتی است، استمرار تقاضای سرمایهگذاری، نقدشوندگی بالا و نقش طلا در حفظ ارزش داراییها، همچنان این فلز را به یکی از گزینههای اصلی سرمایهگذاران تبدیل کرده است.
از منظر کلان اقتصادی، طلا دیگر صرفاً یک ابزار پوشش ریسک در زمان بحران نیست، بلکه به بخشی از راهبرد مالی کشورها برای تنوعبخشی به ذخایر ارزی و کاهش وابستگی به ارزهای بینالمللی، بهویژه دلار، تبدیل شده است، گسترش استفاده از طلا در مبادلات تجاری، تسویه تعهدات ارزی و توسعه بازارهای دیجیتال مبتنی بر طلا نیز نشاندهنده تحول تدریجی نقش این دارایی در نظام مالی جهانی است.
در مجموع، چشمانداز کوتاهمدت بازار طلا با توجه به متغیرهای سیاسی و اقتصادی همچنان با ابهام همراه است، اما در افق میانمدت و بلندمدت، محدود بودن ذخایر جهانی طلا، افزایش تقاضای بانکهای مرکزی و تداوم ریسکهای اقتصادی و ژئوپلیتیک، از تداوم اهمیت و ارزش راهبردی این فلز حمایت میکند. بنابراین، طلا همچنان نهتنها یک ابزار حفظ ارزش سرمایه، بلکه یکی از ارکان مهم مدیریت ریسک و ثبات مالی در اقتصاد جهانی و ملی به شمار میرود.
انتهای پیام
