جهش هزینه تولید خودرو/موج جدید گرانی در راه است؟

تورم تولیدکننده خودرو در بهار امسال به ۴۰.۸ درصد رسید؛ رقمی که زنگ خطر تازه‌ای برای قیمت خودرو به صدا درآورده است.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری نبض صنعت، تازه‌ترین آمارهای مرکز آمار ایران از جهش قابل‌توجه هزینه‌های تولید در صنعت خودرو حکایت دارد. تورم فصلی تولیدکننده در بخش خودرو در بهار ۱۴۰۵ به ۴۰.۸ درصد رسید؛ در حالی که این رقم در زمستان ۱۴۰۴ حدود ۱۷.۸ درصد بود. به این ترتیب، تورم فصلی این بخش در یک فصل ۲۳ واحد درصد افزایش یافته است.

اما این موضوع در مقایسه سالانه حتی نگران‌کننده‌تر است. تورم نقطه‌به‌نقطه تولیدکننده خودرو از ۴۳.۴ درصد در زمستان به ۹۴.۹ درصد در بهار ۱۴۰۵ رسیده؛ یعنی ۵۱.۵ واحد درصد افزایش. تورم سالانه این بخش نیز در بهار به ۵۰.۸ درصد رسیده است.

۴۰.۸ درصد یعنی چه؟

برای درک بهتر اثر این رقم باید توجه داشت که شاخص قیمت تولیدکننده، مستقیماً «قیمت خودرو» نیست؛ بلکه تغییر قیمت‌ها و هزینه‌های مرتبط با تولید را نشان می‌دهد.

بنابراین اگر هزینه تولید یک خودرو در پایان زمستان را به‌صورت فرضی ۱ میلیارد تومان در نظر بگیریم، افزایش ۴۰.۸ درصدی شاخص در بهار به معنای افزایش معادل ۴۰۸ میلیون تومان در این مبنای فرضی است و هزینه به حدود ۱.۴۰۸ میلیارد تومان می‌رسد.

اگر هزینه تولید پایه ۵۰۰ میلیون تومان باشد، اثر همین رشد ۴۰.۸ درصدی حدود ۲۰۴ میلیون تومان خواهد بود.

بنابراین فرمول ساده این است:

افزایش هزینه = هزینه پایه × نرخ تورم تولیدکننده

هر یک واحد درصد تورم چقدر هزینه تولید را بالا می‌برد؟

اینجا پاسخ به‌صورت دقیق مشخص است:

هر یک واحد درصد افزایش تورم تولیدکننده، معادل یک درصد از هزینه پایه تولید است.

برای مثال:

این محاسبه نشان می‌دهد که نمی‌توان برای تمام خودروها یک رقم ثابت برای اثر هر واحد تورم تعیین کرد؛ زیرا هزینه تولید خودروها متفاوت است. اما به‌عنوان مثال، اگر هزینه واقعی تولید یک خودرو یک میلیارد تومان باشد، هر ۱ واحد درصد افزایش در شاخص هزینه تولید، حدود ۱۰ میلیون تومان به این هزینه اضافه می‌کند.

چرا تورم نقطه‌به‌نقطه ۹۴.۹ درصد مهم‌تر است؟

تورم فصلی ۴۰.۸ درصدی نشان می‌دهد فشار هزینه‌ای در فاصله زمستان تا بهار بسیار شدید شده است. اما تورم نقطه‌به‌نقطه ۹۴.۹ درصدی تصویر بزرگ‌تری ارائه می‌کند: سطح قیمت‌های تولیدکننده خودرو در بهار ۱۴۰۵ نسبت به بهار سال گذشته تقریباً ۹۵ درصد بالاتر بوده است.

به زبان ساده، اگر شاخص قیمت تولید خودرو در بهار سال گذشته را ۱۰۰ فرض کنیم، این شاخص در بهار امسال به حدود ۱۹۴.۹ رسیده است.

البته این به معنای آن نیست که قیمت تک‌تک خودروها دقیقاً ۹۴.۹ درصد افزایش یافته‌اند؛ شاخص تولیدکننده میانگین تغییر قیمت در مجموعه مورد بررسی را نشان می‌دهد.

خطر اصلی برای قیمت کارخانه‌ای خودرو

افزایش هزینه تولید الزاماً به معنی افزایش فوری قیمت کارخانه‌ای خودرو نیست. خودروساز ممکن است برای مدتی بخشی از افزایش هزینه‌ها را از طریق کاهش حاشیه سود، استفاده از منابع مالی یا مدیریت هزینه‌ها جذب کند.

اما اگر رشد قیمت قطعات، مواد اولیه، ارز، حمل‌ونقل و هزینه‌های تأمین ادامه پیدا کند، فاصله میان قیمت تمام‌شده تولید و قیمت فروش کارخانه‌ای بیشتر خواهد شد.

در چنین شرایطی فشار برای اصلاح قیمت کارخانه‌ای افزایش پیدا می‌کند؛ به‌خصوص اگر خودروسازان نتوانند افزایش هزینه‌ها را از محل بهره‌وری یا کاهش سایر هزینه‌ها جبران کنند.

یک هشدار برای بازار خودرو

شاخص بهای تولیدکننده معمولاً به‌عنوان یکی از شاخص‌های پیش‌نگر فشارهای قیمتی مورد توجه قرار می‌گیرد. بنابراین جهش تورم تولیدکننده خودرو می‌تواند به این معنا باشد که فشار هزینه‌ای هنوز به‌طور کامل در قیمت نهایی خودرو تخلیه نشده است.

البته میان تورم تولیدکننده و قیمت مصرف‌کننده رابطه یک‌به‌یک و فوری وجود ندارد و عواملی مانند سیاست قیمت‌گذاری، میزان تقاضا، موجودی انبار، حاشیه سود خودروساز و سیاست‌های ارزی نیز تعیین می‌کنند که چه میزان از این افزایش هزینه در نهایت به خریدار منتقل شود.

با این حال، رسیدن تورم فصلی تولید خودرو به ۴۰.۸ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه به ۹۴.۹ درصد نشان می‌دهد فشار هزینه‌ای بر صنعت خودرو در بهار ۱۴۰۵ به سطحی رسیده که نمی‌توان آن را صرفاً یک نوسان کوتاه‌مدت تلقی کرد.

اگر این روند در فصل‌های آینده ادامه پیدا کند، احتمال شکل‌گیری دور تازه‌ای از درخواست‌ها برای افزایش قیمت کارخانه‌ای خودرو و در نهایت انتقال بخشی از هزینه‌های تولید به مصرف‌کننده افزایش خواهد یافت.

انتهای پیام