نوسانات بازار ارز، محدودیتهای فروش نفت و درآمدهای حاصل از آن از جمله مسائلی است که این روزها باعث واکنشهای مختلف در بین کارشناسان و جامعه شده است.
مرتضی افقه، کارشناس اقتصادی در گفت و گو با خبرنگار پایگاه خبری نبض صنعت با اشاره به وضعیت منابع ارزی کشور و نحوه مدیریت بازار ارز گفت: اگر اراده داشته باشیم، میتوانیم ارز وارد بازار کنیم و بازار را مدیریت کنیم، اما شواهد نشان نمیدهد که منابع ارزی به اندازه کافی در دسترس باشد. حتی اگر منابع ارزی کافی وجود داشته باشد، با توجه به روشن نبودن چشمانداز آینده و ابهام درباره درآمدهای ارزی، باید با احتیاط با این منابع رفتار کرد.
وی افزود: با توجه به شرایط اقتصادی، تحولات داخلی و همچنین وضعیت جنگ و روابط خارجی، مشخص نیست که درآمدهای ارزی حاصل از فروش نفت و صادرات کالا تا چه اندازه تداوم داشته باشد و حتی در صورت انجام صادرات، امکان دریافت ارز حاصل از آن تا چه حد وجود خواهد داشت. بنابراین حتی اگر منابع ارزی کافی در اختیار باشد، منطقی است که سیاستگذار با احتیاط عمل کند تا منابعی در اختیار داشته باشد که هر زمان لازم شد بتواند برای مدیریت بازار وارد عمل شود.
ارتباط مستقیم سیاست و اقتصاد
افقه با اشاره به وابستگی ساختار اقتصادی کشور به روابط خارجی اظهار کرد: ساختار اقتصادی ما به گونهای است که بسیاری از متغیرهای اقتصادی به شدت به روابط سیاسی وابسته هستند. ما باید نفت بفروشیم و ارز حاصل از فروش نفت را وارد چرخه اقتصادی کنیم و برای تولید کالای داخلی نیز به منابع و نهادههایی نیاز داریم که بخشی از آنها به ارز وابسته است. بنابراین هر تحولی که در روابط خارجی رخ دهد، مستقیماً بر اقتصاد کشور تأثیر میگذارد.این کارشناس اقتصادی ادامه داد: اگر مهمترین و تأثیرگذارترین متغیر بر اقتصاد، مسائل سیاسی و روابط خارجی باشد، سیاستگذار داخلی، بهخصوص سیاستگذار اقتصادی، در شرایط فعلی توان تأثیرگذاری زیادی نخواهد داشت. به عبارت دیگر، سیاستگذار اقتصادی در شرایط فعلی بیشتر منفعل است تا فعال.
تاثیر جنگ در بازارهای مالی
وی گفت: یک هیجان سیاسی یا حتی یک صحبت منفی از سوی منابع آمریکایی، اسرائیلی یا کشورهای منطقه که با آنها درگیر هستیم، میتواند تأثیر منفی بر بازار بگذارد. حتی یک تحول یا اظهارنظر داخلی نیز میتواند باعث شود بازار منتظر افزایش دوباره قیمت ارز باشد. در چنین شرایطی سیاستگذار داخلی باید پس از وقوع این تحولات بررسی کند که برای کنترل قیمت ارز چه اقدامی میتواند انجام دهد.
افقه افزود: اگر عرضه ارز کافی باشد و سیاستگذار نگرانی جدی نسبت به آینده منابع نداشته باشد، ممکن است بتواند وارد بازار شود. در شرایط فعلی نیز ارزی که وارد بازار شده با قیمت بازار آزاد عرضه میشود و این اقدام میتواند تأثیر محدودی داشته باشد، اما در نهایت، حتی در بهترین حالت، نتیجه آن کاهش سرعت افزایش قیمت ارز خواهد بود، نه جلوگیری کامل از افزایش قیمت.
دور و نزدیک به اَبَرتورم
وی درباره فاصله اقتصاد ایران با ابرتورم نیز گفت: امیدوارم به آنجا نرسیم، اما متأسفانه در حال حرکت به سمت آن هستیم. شاید در حال حاضر خیلی به ابرتورم نزدیک نباشیم، اما فاصله زیادی هم با آن نداریم و این مسئله تا حد زیادی به روند تحولات آینده بستگی دارد. اگر جنگی به صورت ناگهانی شکل بگیرد یا تحریم جدیدی اعمال شود، با سرعت بیشتری به سمت ابرتورم حرکت خواهیم کرد.
کارآمدی تنگه هرمز در بازار نفت
افقه در ادامه درباره تحولات مربوط به بازار نفت و تلاش کشورها برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز گفت: ایران از تنگه هرمز به عنوان یک ابزار قدرت استفاده میکند و تحولات میانمدت و بلندمدت نشان میدهد طرفهایی که درگیر این مسئله هستند، به دنبال راههای دیگری نیز خواهند بود. از جمله اقداماتی که کشورهای عربی برای ایجاد مسیرهای انتقال نفت و کاهش وابستگی به تنگه هرمز انجام میدهند و همچنین اقداماتی که آمریکا در این زمینه انجام داده است. وی تأکید کرد: با این حال، هنوز فاصله زیادی وجود دارد تا امنیت استراتژیک تنگه هرمز کاهش پیدا کند. حتی اگر آمریکا بتواند بخش بیشتری از نیاز نفتی خود را از منابع دیگری تأمین کند، کاهش وابستگی به تنگه هرمز به معنای از بین رفتن اهمیت استراتژیک آن نیست.
این کارشناس اقتصادی افزود: کمبود نفت در بازار جهانی میتواند باعث افزایش تورم شود و آثار آن به آمریکا نیز خواهد رسید. بنابراین اقداماتی که برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز انجام میشود، ممکن است این وابستگی را کاهش دهد، اما به نظر من هنوز نمیتواند به اندازهای باشد که امنیت استراتژیک تنگه هرمز را کاهش دهد.
انتهای پیام
