انتشار ابلاغیه جدید سازمان توسعه تجارت درباره واردات لوازم خانگی با برند کرهجنوبی، در ساعات گذشته این تصور را ایجاد کرد که ممنوعیت واردات محصولاتی مانند سامسونگ و الجی به ایران لغو شده است؛ اما بررسی جزئیات مصوبه و توضیحات مقام مسئول در سازمان توسعه تجارت نشان میدهد ماجرا متفاوت است.
به گزارش نبض صنعت، آنچه تغییر کرده، رویه تجارت مرزی و نحوه واردات توسط تعاونیهای مرزنشین است و نه سیاست واردات رسمی لوازم خانگی به کشور.
ماجرا از کجا شروع شد؟
دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت، براساس تصمیم کارگروه ماده ۱۲ قانون ساماندهی و مبادلات مرزی، اعلام کرده است که واردات کالاهای کرهجنوبی توسط مرزنشینان، از نظر نشان تجاری و مبدأ کالا محدودیت قبلی را ندارد. این تصمیم در ابلاغیهای به گمرکات اجرایی کشور منعکس شده است.
در خبر اولیه، این تصمیم میتوانست به معنای بازگشت واردات رسمی لوازم خانگی کرهای تعبیر شود؛ اما نرگس باقری زمردی، مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت، این برداشت را رد کرده است.
او تأکید کرده است که هیچ تغییری در رویه واردات رسمی لوازم خانگی کرهای رخ نداده و تصمیم جدید صرفاً به تجارت از مسیرهای مرزی مربوط میشود.
اختلاف دقیقاً بر سر چه بود؟
بر اساس توضیحات سازمان توسعه تجارت، پیش از این لوازم خانگی کرهای در چارچوب رویههای قانونی کولبری و ملوانی امکان ورود داشتند، اما مرزنشینان عضو تعاونیهای مرزنشینی با محدودیت بیشتری مواجه بودند.
به گفته مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات، همین موضوع اعتراض تعاونیهای مرزنشین را به دنبال داشت و در نهایت کارگروه ماده ۱۲ تصمیم گرفت شرایط این تعاونیها را با کولبران و ملوانان همسان کند.
بنابراین، اثر اصلی مصوبه جدید را باید در این جمله خلاصه کرد:تعاونیهای مرزنشین نیز به مسیر وارداتی دسترسی پیدا کردهاند که پیش از این برای کولبران و ملوانان وجود داشت؛ نه اینکه مسیر واردات رسمی لوازم خانگی کرهای باز شده باشد.
چهار قلم اصلی همچنان در کانون ممنوعیت
نکته مهمتر آن است که مصوبه جدید نباید با لغو ممنوعیت واردات رسمی چهار گروه اصلی لوازم خانگی اشتباه گرفته شود.
بر اساس مصوبه اردیبهشت ۱۴۰۳ کارگروه ساماندهی مبادلات ارزی، واردات رسمی یخچال، یخچالفریزر، ماشین لباسشویی و ماشین ظرفشویی ممنوع بوده و در ابلاغیه جدید نیز این ممنوعیت در مسیر تجارت رسمی تغییر نکرده است.از این رو، حتی با رفع محدودیت برند و مبدأ در چارچوب تجارت مرزی، نمیتوان نتیجه گرفت که شرکتها و بازرگانان میتوانند از مسیر معمول تجاری نسبت به ثبت سفارش و واردات این گروههای کالایی اقدام کنند.
پس سامسونگ و الجی به ایران برمیگردند؟
پاسخ فعلاً خیر، دستکم از مسیر واردات رسمی است.تصمیم جدید به این معناست که در چارچوب رویههای قانونی تجارت مرزی، محدودیت قبلی درباره نشان تجاری و مبدأ کالا برای تعاونیهای مرزنشین برداشته شده است. رسانههای مختلف نیز پس از انتشار خبر اولیه، به همین تفکیک میان تجارت مرزی و واردات رسمی اشاره کردهاند.
بنابراین، نام برندهایی مانند سامسونگ و الجی ممکن است در میان کالاهای واردشده از مسیر مرزنشینی دیده شود، اما این موضوع با بازگشت نمایندگی رسمی، واردات تجاری گسترده یا آزاد شدن ثبت سفارش رسمی تفاوت اساسی دارد.
چرا این تصمیم مهم است؟
اهمیت این تصمیم بیشتر از آنکه به معنای تغییر سیاست کلان واردات لوازم خانگی باشد، به تنظیم تجارت مرزی و ایجاد شرایط برابر میان گروههای مختلف مشمول این رویه بازمیگردد.سازمان توسعه تجارت نیز تأکید کرده که اتفاق جدید، ایجاد یک مسیر کاملاً تازه برای واردات نیست؛ بلکه به گفته این سازمان، هدف اصلی مصوبه، رفع نابرابری میان تعاونیهای مرزنشین از یک سو و کولبران و ملوانان از سوی دیگر بوده است.
در همین چارچوب، قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی نیز سازوکارهایی را برای واردات از مسیرهای کولبری و ملوانی پیشبینی کرده و فهرست کالاهای مشمول این رویهها در سال ۱۴۰۵ چندین بار بهروزرسانی شده است.
یک تفکیک مهم برای بازار لوازم خانگی
در نهایت، سه موضوع نباید با یکدیگر خلط شوند:
۱. واردات رسمی:
در این بخش، ممنوعیت واردات گروههای اصلی لوازم خانگی همچنان برقرار است و طبق اعلام امروز سازمان توسعه تجارت، تغییر جدیدی در این رویه ایجاد نشده است.
۲. واردات مرزنشینی:
در این بخش، محدودیت قبلی مربوط به برند و مبدأ کالا برای تعاونیهای مرزنشین برداشته شده و آنها میتوانند مشابه کولبران و ملوانان از این ظرفیت استفاده کنند.
۳. برندهای کرهای:
بنابراین مشاهده یا ورود محصولات سامسونگ و الجی از مسیر تجارت مرزی، بهتنهایی به معنای بازگشت این برندها به شبکه رسمی واردات ایران نیست.ابلاغیه جدید را باید رفع یک محدودیت در تجارت مرزی دانست، نه لغو ممنوعیت واردات رسمی لوازم خانگی کرهای.به بیان ساده، درِ تجارت مرزی برای تعاونیهای مرزنشین بازتر شده، اما درِ واردات رسمی لوازم خانگی بزرگ همچنان باز نشده است.این تفاوت برای بازار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا آزاد شدن واردات رسمی میتوانست بر ساختار عرضه، رقابت تولیدکنندگان داخلی، قیمت و تنوع کالا اثر مستقیم بگذارد، در حالی که تصمیم فعلی در محدوده تجارت مرزی و ظرفیتهای قانونی آن قرار دارد.
