عضو کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به طرح انتقال سهمیه بنزین به کارتهای بانکی گفت: این طرح با هدف شفافسازی مصرف، کاهش هزینههای صدور کارت سوخت و مقابله با قاچاق بنزین دنبال میشود، اما کارتهای سوخت بهطور ناگهانی حذف نمیشوند و برای مدتی در کنار سازوکار جدید باقی میمانند.
به گزارش نبض صنعت به نقل از جریان آنلاین، مسئله انتقال سهمیه سوخت از کارتهای سوخت به کارتهای بانکی، از جمله طرحهایی است که از مدتها قبل در برخی از شهرها به صورت پایلوت به مرحله اجرا درآمده و بهدلیل مشکلاتی متوقف شده است، اما این بار همزمان با حملات دشمن در جنگهای اخیر به تأسیسات انرژی کشور بهنظر میرسد که بهترین فرصت برای اجرای آن با هدف صرفهجویی در مصرف بنزین و مواجهه با چالشهای تأمین اعتبارات ارزی برای واردات بنزین مورد نیاز کشور فراهم شده است در این بین برخی از کارشناسان همچنان مشکلاتی را بر سر راه اجرای این طرح میبینند از این رو با رمضانعلی سنگدوینی، عضو کمیسیون انرژی مجلس گفتوگو کردهایم که در زیر آمده است میخوانید:
انتقال سهمیه بنزین به کارتهای بانکی پس از مدتی دوباره مطرح شده است. بهنظر شما آیا تغییر در موضوع «بنزین» به عنوان مسئلهای همواره پرچالش در حال حاضر راهگشا خواهد بود؟
موضوع انتقال سهمیه سوخت از کارتهای سوخت به کارتهای بانکی، طرحی است که می توان از آن به عنوان گامی در مسیر شفافیت، مدیریت مصرف و مقابله با قاچاق بنزین یاد کرد و قطعاً میتوان با اجرای تدریجی و رفع ایرادات احتمالی، بخشی از مشکلات فعلی نظام توزیع سوخت را برطرف کند همانطور که اشاره شد، یکی از مهمترین اهداف این طرح، ایجاد شفافیت در میزان مصرف سوخت افراد است چون زمانی که سهمیه بنزین به کارت بانکی افراد منتقل شود، مشخص خواهد شد که هر فرد چه میزان بنزین دریافت کرده و تا چه اندازه از سهمیه خود استفاده کرده است. این موضوع بهویژه در دورههایی مانند فصل پاییز که همواره بر ضرورت مدیریت و مصرف بهینه انرژی تأکید میشود، میتواند نقش مؤثری در کنترل مصرف داشته باشد. قطعاً در شرایط پساجنگ و با توجه به آسیبهایی که به بخشی از زیرساختها و تجهیزات کشور وارد شده، موضوع صرفهجویی و استفاده بهینه از منابع بیش از گذشته اهمیت یافته است. از سوی دیگر، تأمین بنزین و واردات آن نیازمند منابع ارزی قابل توجهی است و محدودیتهای موجود در این حوزه، مدیریت دقیق مصرف را به یک ضرورت تبدیل کرده است. از این منظر، هر اقدامی که بتواند به کاهش مصرف غیرضروری و جلوگیری از هدررفت منابع منجر شود، میتواند به عنوان اقدامی مثبت مورد ارزیابی قرار گیرد.
این طرح چه کمکی به مدیریت مصرف انرژی میکند؟
در حقیقت اتصال سهمیه سوخت به کارتهای بانکی، امکان رصد دقیقتر الگوی مصرف را فراهم میکند. در چنین شرایطی، دستگاههای مسئول میتوانند تصویر روشنتری از نحوه مصرف بنزین در کشور داشته باشند و سیاستگذاریهای خود را بر پایه دادههای واقعی انجام دهند. از طرفی، اطلاع از میزان مصرف هر فرد میتواند زمینهساز افزایش مسئولیتپذیری در استفاده از منابع انرژی باشد، موضوعی که در شرایط کنونی اقتصاد کشور از اهمیت ویژهای برخوردار است. همچنین یکی از مزیتهای مهمی که برای این طرح مطرح میشود، کاهش احتمال قاچاق سوخت است. زمانی که فرآیند سوختگیری به هویت بانکی افراد متصل باشد، امکان رهگیری تراکنشها و نظارت بر نحوه استفاده از سهمیهها افزایش مییابد. در حقیقت شفاف شدن میزان سوختگیری هر فرد میتواند از سوءاستفادههای احتمالی جلوگیری کند و مسیرهای غیرقانونی انتقال یا فروش سهمیه سوخت را محدود سازد. هرچند مقابله کامل با قاچاق نیازمند مجموعهای از اقدامات نظارتی و اجرایی مکمل نیز هست.
آیا مزیتهایی در راستای حذف کارت سوخت نیز برای کشور ایجاد خواهد شد؟
بله، صدور کارتهای هوشمند سوخت طی سالهای گذشته هزینههای قابل توجهی را به کشور تحمیل کرده است. از طراحی و تولید گرفته تا شخصیسازی، توزیع و صدور المثنی برای کارتهای مفقودی، همگی نیازمند صرف اعتبار و منابع مالی بودهاند. در صورت اجرای کامل طرح انتقال سهمیه به کارتهای بانکی، دیگر نیازی به صدور گسترده کارتهای جدید نخواهد بود و بخشی از هزینههای جاری دولت کاهش پیدا میکند. همچنین مشکلات ناشی از گم شدن، خرابی یا فراموشی کارت سوخت نیز تا حد زیادی برطرف خواهد شد. البته اجرای آزمایشی این طرح قبلاً هم در برخی مناطق از جمله جزیره کیش و همچنین در تهران انجام شده است. هدف از اجرای پایلوت، شناسایی ایرادات احتمالی، ارزیابی عملکرد سامانهها و رفع مشکلات پیش از اجرای گسترده بوده است. تجربه اجرای آزمایشی این امکان را فراهم کرده تا مسئولان با چالشهای فنی و اجرایی آشنا شوند و با آمادگی بیشتری برای توسعه سراسری آن تصمیمگیری کنند.
امکان وقوع چالشها باز هم در مسیر اجرای این طرح امکان دارد. آیا باز هم اجرای پایلوت خواهم داشت یا به صورت نهایی شده وکشوری عملیاتی خواهد شد؟
یکی از تأکیدات اصلی طراحان، تسهیل خدماترسانی به مردم است. هدف این است که فرآیند سوختگیری برای متقاضیان سادهتر و سریعتر شود و مراجعهکنندگان به جایگاههای عرضه سوخت با سهولت بیشتری خدمات مورد نیاز خود را دریافت کنند. چنانچه زیرساختها به درستی طراحی شوند، استفاده از کارت بانکی میتواند بخشی از مراجعات اداری مرتبط با کارت سوخت را کاهش دهد و تجربه سادهتری را برای شهروندان رقم بزند.
آیا اختلالات اینترنتی و مشکل برای کارتهای بانکی میتواند مشکل در سوختگیری ایجاد کند؟
در حقیقت یکی از نگرانیهای مطرح درباره این طرح، احتمال بروز اختلال در شبکههای ارتباطی و اینترنتی است، اما حتی در صورت بروز مشکلات فنی نیز امکان ثبت اطلاعات مصرف، میزان سهمیه باقیمانده و سوابق سوختگیری وجود دارد و سازوکارهای جایگزین برای جلوگیری از اختلال در ارائه خدمات پیشبینی خواهد شد. همچنین در موارد ضروری، امکان استفاده از روشهای دیگر پرداخت از جمله پرداخت نقدی نیز میتواند مدنظر قرار گیرد تا خدمات به مردم متوقف نشود.
تکلیف خانوادههایی که مالک خودرو و استفادهکننده از خودرو یک نفر نیستند چه میشود؟ چون امکان دارد امکان در اختیار داشتن کارت بانکی مالک برای دیگر مصرفکنندگان از خودرو مانند همسر، فرزند و… فراهم نباشد.
شاید مهمترین پرسش درباره این طرح مربوط به خودروهایی باشد که استفادهکننده اصلی آنها با مالک رسمی متفاوت است. در بسیاری از خانوادهها ممکن است همسر، فرزندان یا سایر بستگان از خودرو استفاده کنند و در زمان سوختگیری به کارت بانکی مالک خودرو دسترسی نداشته باشند. این مسئله از جمله چالشهایی است که باید برای آن راهکار مناسبی طراحی شود. تعریف افراد مجاز، امکان معرفی استفادهکنندگان مشخص یا ایجاد سازوکارهای انعطافپذیر از جمله راهحلهایی است که میتواند مورد بررسی قرار گیرد. علاوه بر این تأکید شده که حذف کارت سوخت به صورت ناگهانی و فعلا در دستور کار قرار نگیرد و حذف نشود و اجرای این طرح به شکل تدریجی خواهد بود و برای مدتی، کارتهای سوخت در کنار سازوکار جدید مورد استفاده قرار میگیرند. قطعاً هدف از این همزمانی، شناسایی مشکلات احتمالی، اصلاح نواقص و اطمینان از آمادگی کامل زیرساختها پیش از اجرای فراگیر است تا شهروندان در فرآیند دریافت سوخت با مشکل مواجه نشوند. مسلم است که نتقال سهمیه بنزین به کارتهای بانکی را میتوان تلاشی در جهت هوشمندسازی نظام توزیع سوخت، افزایش شفافیت و کاهش هزینهها دانست. با این حال، موفقیت نهایی آن به میزان آمادگی زیرساختها، رفع دغدغههای اجرایی و جلب اعتماد عمومی بستگی خواهد داشت؛ موضوعی که در صورت تحقق، میتواند به مدیریت بهتر منابع انرژی کشور و کاهش فشار بر منابع ارزی کمک کند.
انتهای پیام
