با افزایش استفاده از خودروهای توربوشارژ و موتورهای با نسبت تراکم بالا، موضوع کیفیت بنزین و عدد اکتان بیش از گذشته مورد توجه مالکان خودرو قرار گرفته است. اکتانبوستر میتواند در برخی خودروها به کاهش احتمال ناک و حفظ عملکرد موتور کمک کند، اما استفاده از آن برای همه خودروها ضروری نیست.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری نبض صنعت، عدد اکتان معیاری برای سنجش مقاومت بنزین در برابر خودسوزی و احتراق پیش از موعد است. هرچه عدد اکتان بالاتر باشد، سوخت در برابر فشار و دمای بالاتر مقاومت بیشتری دارد. این موضوع بهویژه در موتورهایی که با فشار بیشتری کار میکنند اهمیت پیدا میکند.
خودروهای توربو؛ حساستر به کیفیت سوخت
موتورهای توربوشارژ معمولاً بیش از موتورهای تنفس طبیعی به کیفیت سوخت حساس هستند. توربو با فشرده کردن هوای ورودی، امکان ورود هوای بیشتری به موتور را فراهم میکند و در نتیجه فشار و دمای داخل سیلندر افزایش مییابد.
اگر بنزین مورد استفاده اکتان پایینتری از نیاز موتور داشته باشد، احتمال وقوع ناک یا احتراق کوبشی افزایش پیدا میکند. سیستم مدیریت موتور در بسیاری از خودروهای جدید میتواند برای جلوگیری از ناک، زمان جرقه را تغییر دهد، اما این اقدام ممکن است به کاهش توان و شتاب خودرو منجر شود.
به همین دلیل، خودروهای توربوشارژ، بهخصوص مدلهایی که سازنده برای آنها بنزین با اکتان ۹۵ یا بالاتر را توصیه کرده، از اصلیترین گزینههای استفاده از سوخت با اکتان بالاتر هستند.
موتورهای با نسبت تراکم بالا
تنها توربو بودن موتور تعیینکننده نیاز به اکتان بالاتر نیست. نسبت تراکم بالا نیز یکی از عوامل مهم است.
هرچه مخلوط هوا و سوخت پیش از احتراق بیشتر فشرده شود، احتمال خودسوزی افزایش پیدا میکند. به همین دلیل خودروسازان برای برخی موتورهای با نسبت تراکم بالا، استفاده از بنزین با اکتان مشخص را توصیه میکنند.
در این خودروها، استفاده از سوخت مناسب میتواند به موتور اجازه دهد در شرایط طراحیشده خود کار کند و عملکرد مطلوبتری داشته باشد.
موتورهای تزریق مستقیم
موتورهای تزریق مستقیم بنزین (GDI) نیز ممکن است نسبت به کیفیت سوخت حساستر باشند، اگرچه صرفاً GDI بودن به این معنی نیست که خودرو الزاماً به اکتانبوستر نیاز دارد.
در اینجا نیز معیار اصلی، مشخصات اعلامشده از سوی خودروساز است. اگر سازنده استفاده از بنزین با عدد اکتان مشخصی را توصیه کرده باشد، پایینتر بودن کیفیت سوخت میتواند روی عملکرد و مصرف خودرو تأثیر بگذارد.
خودروهای معمولی به اکتان نیاز دارند؟
در مورد بسیاری از خودروهای تنفس طبیعی که موتور آنها برای بنزین معمولی طراحی شده است، استفاده همیشگی از اکتانبوستر ضرورتی ندارد. در واقع، اکتان بالاتر لزوماً به معنی قدرت بیشتر نیست.
اگر موتور خودرو برای یک عدد اکتان مشخص طراحی شده باشد و سوخت مورد استفاده نیز نیاز موتور را تأمین کند، افزایش بیشتر عدد اکتان الزاماً شتاب یا توان بیشتری ایجاد نمیکند.
بنابراین نمیتوان گفت تمام خودروهای داخلی یا تمام خودروهای قدیمی باید بهصورت دورهای اکتان مصرف کنند. نیاز هر خودرو باید بر اساس موتور، نسبت تراکم، سیستم سوخترسانی و توصیه سازنده بررسی شود.
اکتانبوستر همیشه بیضرر نیست
بازار مکملهای سوخت در ایران متنوع است و همه محصولات موجود کیفیت یکسانی ندارند. بنابراین استفاده از هر محصولی که روی آن عنوان «اکتانبوستر» درج شده، لزوماً تصمیم درستی نیست.
برخی افزودنیها میتوانند در صورت مصرف نامناسب یا بیش از حد، روی کاتالیست، سنسورها و سایر اجزای سیستم آلایندگی اثر منفی بگذارند. به همین دلیل انتخاب محصول معتبر و رعایت میزان مصرف توصیهشده اهمیت دارد.
چه زمانی استفاده از اکتان منطقیتر است؟
بهطور خلاصه، استفاده از سوخت با اکتان بالاتر بیشتر برای خودروهایی مطرح است که:
- موتور توربوشارژ دارند؛
- نسبت تراکم موتور آنها بالاست؛
- سازنده استفاده از بنزین با اکتان بالا را توصیه کرده است؛
- با سوخت موجود دچار ناک، صدای غیرعادی موتور یا افت عملکرد میشوند؛
- یا خودرو برای دستیابی به عملکرد مطلوب به سوخت با کیفیت بالاتر نیاز دارد.
در مقابل، برای خودرویی که با بنزین توصیهشده توسط سازنده بدون مشکل کار میکند، استفاده دائمی از اکتانبوستر لزوماً مزیت مشخصی ایجاد نمیکند.
در شرایطی که کیفیت و عدد اکتان بنزین در بازار ایران همواره محل بحث است، تصمیم درباره استفاده از اکتانبوستر نباید بر اساس توصیههای عمومی یا تبلیغات فروشندگان گرفته شود.
دفترچه خودرو مهمترین مرجع است. اگر سازنده برای خودرو بنزین با اکتان مشخصی را توصیه کرده، باید همان مشخصات ملاک قرار گیرد. اکتانبوستر در واقع ابزاری برای رساندن سوخت به نیاز موتور است، نه یک مکمل ضروری برای همه خودروها.
در نهایت، برای یک خودروی اقتصادی تنفس طبیعی، اکتان بیشتر ممکن است صرفاً هزینه اضافی باشد؛ اما برای یک موتور توربوشارژ یا با نسبت تراکم بالا که به سوخت اکتان بالاتر نیاز دارد، کیفیت و عدد اکتان میتواند مستقیماً روی عملکرد، مصرف سوخت و سلامت موتور اثر بگذارد.
انتهای پیام
